گزارش تخمین، بازی هسته‏ای و چند نکته

1- گزارش اخیر تخمین اطلاعاتی ایران از دید نظریه بازی می تواند یک "ارسال پیام" تلقی شود. بوش در اولین واکنش خود به این گزارش گفت "من این گزارش را یک سیگنال می بینم، چرا که آنها می توانند دوباره کار خود را شروع کنند".

این دید به مساله می تواند به این نحو نیز تلقی شود که "این گزارش را یک سیگنال می بینم، چرا که ما می توانیم دوباره آنها را متهم کنیم".

از سوی دیگر، با فرض منطقی اختیار عمل کاخ سفید در رقیق کردن یا حتی تعیین جهت گزارش مجموعه اطلاعاتی زیرنظرخود، ممانعت از انتشار هر بخشی از آن به به دلایلی مانند طبقه بندی بودن و ... برای عموم، یا تعویق انتشار آن برای مدتی، انتشار این گزارش به صورتی که منتشر شد با فرض عمل عقلایی کاخ سفید، اقدامی حساب شده تلقی می شود.
 
همانگونه که بوش در همین سخنرانی اشاره می کند انتشار این گزارش بدون هماهنگی با وی نبوده است و وی قبلا از آن اطلاع داشته و بنابر برخی گزارش های خبری حتی یک ماه قبل نیز متن آن را به نخست وزیر متحد خاورمیانه ای خود و طرف سوم بازی ایران، اسرائیل، نشان داده است.

در صورتیکه کاخ سفید رویکرد کلی خود نسبت به مساله ایران را تغییر نداده باشد - دلیل منطقی قدرتمندی برای چنین انگیزه ای وجود ندارد و گزارش نیز هنگامی منتشر شد که اتفاق خاصی در مسیر پرونده هسته ای ایران اتفاق نیافتاده بود - این توقف اتهام و اتهام زنی احتمالی دوباره با اتکا به چنین ابزاری، در صورتی که همراه با افزایش اعتبار ابزار طرف آمریکایی صورت گرفته باشد، گشایشی در بازی به نفع ایالات متحده تلقی می شود. برعکس، اگر این پیام در مجموع معتبر ارزیابی نشود، استراتژی معطوف به نتیجه بهتر نخواهد بود و به بدتر شدن وضعیت طرف آمریکایی منجر خواهد شد. 


 
به زبان دیگر این عبارت می تواند به این صورت بیان شود که؛ از آنجاییکه دلیل اصلی و مجوز طرف آمریکایی برای اجرای استراتژی نظامی خود اتکا به همین گزارش های اطلاعاتی است (در جنگ عراق بود) که بعد از این جنگ اعتبار آن به شدت زیر سوال رفت، در صورتی که انتشار گزارش تخمین ایران به ترمیم این اعتبار کمک کند، ایالات متحده می تواند حرکت بعدی که ممکن است نظامی یا حمله پرفشار سیاسی نیز باشد را دنبال کند، اما اگر برآیند انتشار گزارش، تخریب هرچه بیشتر این اعتبار باشد، اجرای گزینه نظامی یا گزینه فشار دیپلماتیک شدید نیز سخت تر از قبل خواهد بود.
 
حال باید بررسی کرد این اعتبار افزایش یافته است و یا از آن کاسته شده است و بر اساس آن ادامه تحلیل را پی گرفت.
 
2- انتشار این گزارش می تواند با هدف فرعی "غربال کردن" اطلاعاتی و استراتژیک طرف ایرانی نیز صورت گرفته باشد. از این رو مقامات بلندپایه و تصمیم ساز در واکنش به این گزارش می بایستی محتاطانه اقدام کنند.

3- بازی هسته ای فعلی همزمان با چانه زنی دنبال می شود. با توجه به این موضوع می توان نکاتی را متذکر شد:

1- صبور بودن قدرت چانه زنی را افزایش می دهد. ارسال پیام هایی مبنی بر بی صبری یا تعجیل برای"پایان بازی" قدرت بازی را کاهش می دهد.
2- اطلاعات نامتقارن رکن مهم افزایش قدرت چانه زنی است. بنابراین بهتر است الف) تا حد ممکن از حرکت به سمت تقارن اطلاعاتی جلوگیری شده ب) با متقارن کنندگان اطلاعات برخورد شود.
3- گزینه های تهدید، حفظ یا متنوع تر شوند. گزینه های تهدید طرف مقابل محدود تر یا از تاثیر آن کاسته شود.
4- برای افزایش قدرت چانه زنی بهتر است "اعتبار تهدید"ها را تاحد ممکن افزایش و یا از کاهش اعتبار آن جلوگیری کرد.
5- "اعتبار اجرای استراتژی های اعلام شده" افزایش یابد. برای این منظور، اجرای آشکار و با اعلام عمومی تعهدات استراتژیک از پیش اعلام شده توصیه می گردد.
6- ترس از بن بست یا شکست در فرایند چانه زنی، قدرت آن را کاهش می دهد. اتخاذ تدابیر مناسب ارسال پیام از قبیل ارسال پیام های مناسب، جلوگیری از ارسال پیام های متعارض و تضعیف فرایند دریافت و تولید پیام های متعارض در این راستا مناسب خواهد بود.

4- تجربه نشان داده است بازی های مقابله به مثل، مجازات متقابل و مبتنی بر تنبیه در مقایسه با بازی های تعاونی - مخصوصا در بازی های با اطلاعات بعضا ناقص و یا ناتمام - معمولا نتیجه بدتری عاید می کنند یا حتی از کنترل بازیگران خارج می شوند. در صورتیکه با محاسبه تمام جوانب و عایدات استراتژیک، نتیجه بهتری از بازی همکاری حاصل می شود، حرکت به سمت تغییر نوع بازی می تواند در دستور بررسی قرار گیرد.